Józef Zawadzki urodził się 14 lipca 1886 roku w Warszawie. Był najstarszym z trojga dzieci w rodzinie. W 1904 roku ukończył IV Gimnazjum w Warszawie i rozpoczął studia na Uniwersytecie Warszawskim.

Za udział w strajku studenckim w styczniu 1905 roku został relegowany z uczelni. Przeniósł się wtedy do Krakowa gdzie podjął studia chemiczne pod kierunkiem profesora Brunera. W 1910 roku ukończył studia na Uniwersytecie Jagiellońskim i uzyskał stopień doktora filozofii. Z tego okresu pochodzą pierwsze prace naukowe opublikowane wspólnie z profesorem Brunerem. Dotyczą one równowag siarczków metali w roztworach wodnych. Zainteresowania młodego doktora wybiegały poza teoretyczne studia uniwersyteckie. Pragnął on zapoznać się z technologicznymi problemami chemii. W tym celu wyjechał do Karlsruhe – znaczącego wówczas ośrodka naukowego skupiającego znanych profesorów chemików i technologów. Na Politechnice w Karlsruhe Józef Zawadzki studiował pod kierunkiem profesora Habera. W tym czasie wykonał i ogłosił drukiem ciekawą pracę z elektrochemii, a następnie w 1911 roku uzyskał stopień dyplomowanego inżyniera chemika. W latach 1911 – 1913 pracował naukowo w Niemczech jako asystent profesora Butnego i profesora Askenazego, a potem jako chemik i kierownik fabryki kwasu siarkowego w Bohuminie. Z wybuchem I-szej Wojny Światowej doktor Józef Zawadzki powrócił do Warszawy. Z chwilą otwarcia Politechniki Warszawskiej podjął pracę naukowo-dydaktyczną w Katedrze Chemii Ogólnej na Wydziale Chemicznym. Następnie został kierownikiem nowo utworzonej Katedry Technologii Nieorganicznej. Od tej pory był na stałe związany z politechniką Warszawską. W okresie międzywojennym podejmował prace doświadczalne i czysto teoretyczne dotyczące technologii chemicznej związków azotowych, glinowych, i siarkowych, a także kinetyki i elektrochemii różnych procesów chemicznych. Opracował między innymi tanią i prostą metodę otrzymywania glinu z polskich glin i kaolinów. Prowadził prace nad użytkowaniem siarczanu wapnia do produkcji kwasu siarkowego i cementu. Zajmował się procesami zachodzącymi na katalizatorze podczas utleniania amoniaku oraz prowadził badania różnych węgli polskich. Po habilitacji w 1923 roku Józef Zawadzki został profesorem nadzwyczajnym, a w 1929 roku profesorem zwyczajnym. Czterokrotnie był dziekanem Wydziału Chemicznego, a w latach 1936 – 1939 rektorem Politechniki Warszawskiej. Pracę naukową i dydaktyczną skutecznie łączył z działalnością inżynierską na rzecz rozwoju gospodarczego kraju. Był przewodniczącym wielu komisji chemicznych: Komisji Normalizacyjnej Badania Cementu, Komisji Normalizacyjnej Węgla i Gazów Przemysłowych, Komisji Normalizacyjnej Badania Materiałów Ceramicznych, Podkomisji Siarki I Kwasu Siarkowego oraz wiceprezesem Związku Przemysłu Chemicznego. W początkowym okresie okupacji hitlerowskiej profesor Józef Zawadzki sprawował funkcję prorektora Politechniki Warszawskiej. Od listopada 1940 roku do marca 1942 roku kierował Zakładem Badawczym Chemii Technicznej, jednym z dziesięciu zakładów badawczych uruchomionych za zgodą władz niemieckich na terenie zamkniętej Politechniki Warszawskiej. Z chwilą uruchomienia przez Niemców w kwietniu 1942 roku w gmachach politechnicznych Państwowej Wyższej Szkoły Technicznej Józef Zawadzki zaczął wykładać chemię nieorganiczną na Wydziale Chemii Technicznej. Od listopada 1941 roku był wykładowcą w Państwowej Szkole Chemiczno-Ceramicznej II-ego stopnia. W okresie okupacji prowadził też aktywną działalność konspiracyjną. Współpracował z Delegaturą Rządu na Kraj oraz Komendą Główną Armii Krajowej. Za jego pośrednictwem grono współpracujących z ruchem oporu profesorów Politechniki Warszawskiej otrzymywało do realizacji różne zadania. W ramach akcji dokonali analiz niemieckich materiałów wybuchowych, bomb zapalających środków trujących oraz rozszyfrowali konstrukcję i działanie rakiet V1 i V2. Pod kierunkiem Józefa Zawadzkiego wytwarzano środki chemiczne potrzebne do prowadzenia akcji małego sabotażu „Wawer”. Wykonawcą poszczególnych zadań był syn profesora Tadeusz – dowódca Grup Szturmowych Szarych Szeregów – „Zośka”. Po śmierci syna Józef Zawadzki został przewodniczącym Rady Wychowawczej Warszawskich grup Szturmowych. Ponadto podczas wojny razem z profesorem Drzewieckim patronował tajnemu nauczaniu na terenie zamkniętej Politechniki Warszawskiej.

Po wyzwoleniu Warszawy profesor Józef Zawadzki przyczynił się do odbudowania Wydziału chemicznego Politechniki Warszawskiej. Do końca życia kierował Katedrą Zakładu Technologii Chemicznej Nieorganicznej. W latach 1945-1947 wchodził w skład Senatu Akademickiego Politechniki Warszawskiej. Profesor był autorem podręcznika „Technologia Chemiczna Nieorganiczna”. Należał do wielu towarzystw krajowych i zagranicznych: Akademii Nauk Technicznych, Polskiego Towarzystwa Chemicznego, Polskiej Akademii Umiejętności, Warszawskiego Towarzystwa Naukowego, brytyjskiego Faraday Society, francuskiego Towarzystwa Chemii Przemysłowej i innych. W ostatnich latach życia sformułował swoje poglądy na temat mechanizmu utleniania amoniaku na katalizatorze, odmienne od głoszonych dotąd teorii innych profesorów. Słuszność jego tez znalazła uznanie na forum międzynarodowego zjazdu Faraday Society. Profesor pozostawił po sobie wspaniały dorobek. Wyniki badań prowadzonych przez niego i współpracowników stały się podstawą do ogłoszenia ponad stu prac naukowych, około stu prac dyplomowych, kilkunastu rozpraw doktorskich i habilitacyjnych oraz uzyskania kilkunastu patentów krajowych i zagranicznych. W uznaniu zasług Politechnika Warszawska nadała mu zaszczytną godność doktora honoris causa. Po długiej i ciężkiej chorobie profesor Józef Zawadzki zmarł 22 lutego 1951 roku. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

autor: p. Dorota Garus

 
 

NASZA SZKOŁA

Menu
Go to top